شهرمن ، خرم دره

در کتاب های به یادگار مانده از گذشتگان ، خرم دره ، ابهر و تاکستان سرزمین « رودک ها » معرفی شده است ، شاید این مطلب به خاطر اینست که در کنار هر رودی « یکجا نشینی » نیز وجود داشته است . خرم دره که سرسبزی خود را مدیون این موهبت الهی ( آب ) است و کمتر به آن پرداخته شده است ، این شهر نیز همچون دیگر شهرهای ایران زمین دارای درد ها ، شادی ها و رنج ها و کامیابی هاست .

فرهنگ خرم دره برگرفته و تاسی گرفته از فرهنگی است که از فلات مرکزی شروع و به دامنه های سهند و سبلان در شمال غربی کشورمان منتهی گردیده است و در گذر این فرهنگ ، قومیت ها و تمدن ها تاثیر گذار براین ، خطه و سرزمین بوده است .سرسبزی و خوش آب وهوایی این شهر در گذشته های دور از عصر سلجوقی تا عصر حاضر و حتی از هزار سال پیش که راه ارتباطی ری ، آذربایجان ( جاده ابریشم ) از میان مزارع و دشت های پرحاصل و قنات های پر آب و خنک و گوارا ی مزرعه محمود آباد کنونی می گذشته  ، همواره پذیرای تاجران و عالمان و دانشمندان و عامه ی مسافرانی بوده که از این مسیر طی طریق می کرده اند و بار و توشه سفر خود را در معرض دید و احیانا خرید و فروش کالا و می توان گفت که عالمان دینی و مذهبی و آنانی که بار علمی از علوم مختلف داشته اند آن را ارزانی تشنگان علم می کرده اند و در این تبادل علمی و فرهنگی و اقتصادی از هم دیگر بهره ها می برده اند .

خرم دره نامی ایست که از  حدود هفتصد سال پیش به این سو در اذهان نقش بسته است و در گذشته ای دور از ترکیب ساکنان چندین منطقه ، شکل گیری آن آغاز شده است و هم اکنون با کاوش های به عمل آمده زیستگاه و فرهنگ حاکم بر آن ها شناسایی و یا در حال کاوش و بررسی می باشد . که قدیمی ترین آن ها تپه خالصه است که از سال 88 کاوش و بررسی های اولیه آن آغاز شد و در حفاری های بعمل آمده ، سنگ ابزار ها و سفال های فروان و دو اسکلت مربوط به دو نوزاد در دو نقطه مختلف که به صورت خمره ای ، تدفین شده بودند و در کنار آن ها ظروف حاوی غذا ، که نشان از زندگی دوباره آن ها می باشد، یافت شده است .

 متاسفانه در دوره های گذشته خاک های اطراف تپه برای ساخت منازل ، خاک برداری شده و تنها قسمتی از آن باقی مانده و آن گونه که شایسته است ، بودجه کافی برای کاوش آن در نظر گرفته نشده و در معرض خطر می باشد .